Artukuły historyczne

Kazek Sporny i Gudgeon 6

Za bronią

Kazimierz Sporny, zwany przez Polaków Kazkiem, przez Brytyjczyków Charlesem, a przez siebie Generałem „Broni”, urodził się 17 lutego 1916 w Poznaniu. Jego rodzicami byli Wit Sporny i Maranna Ślebioda. Uczęszczał do prywatnego gimnazjum im. Adama Mickiewicza, gdzie zdał maturę. Zaraz potem zgłosił się na ochotnika do wojska. We wrześniu 1935 roku rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Piechoty w Zambrowie, jednak już w grudniu udało mu się  zmienić ją na Szkołę Podchorążych Rezerwy w Dęblinie. Kurs ten zakończył we wrześniu 1936 roku i został skierowany na staż w 3 Pułku Lotniczym w Poznaniu. Ledwie miesiąc później przyjęto go do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, gdzie rozpoczął drugi rok nauki.

16 listopada 1937 roku kariera Spornego jako pilota zawisła na włosku. Po kłótni z oficerem kawalerii usunięto go z podchorążówki i przeniesiono do rezerwy. Ponoć do incydentu doszło podczas jednej z przepustek, na którą wybrał się ze swoim przyjacielem Stanisławem Skalskim. Istnieją przynajmniej dwie diametralnie różne wersje tej historii. Według jednej, podczas powrotu z libacji odmówił wylegitymowania się oficerowi artylerii, a według drugiej, w obronie Skalskiego wyrzucił jakiegoś oficera z potańcówki przez okno. Pasuje do niego i jedna, i druga wersja. Był rosłym, barczystym i wesołym, ale i niesubordynowanym awanturnikiem w stylu Kmicica. Istnieją podejrzenia, że to zdarzenie z oficerem jedynie przeważyło szalę, a nie było jedynym powodem wyrzucenia ze szkoły. Droga do kariery pilota myśliwskiego na jakiś czas została przed nim zamknięta, ale latać nie przestał i 22 marca 1939 udało mu się zatrudnić w Szkole Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w charakterze instruktora. Szkoła ta znajdowała się nieco ponad 10 km na północny zachód od Krosna.

Kazek Sporny (pierwszy z lewej) wraz z grupą kolegów w Szkole Podchorążych w Dęblinie
[Źródło: Grzegorz Sojda i Grzegorz Śliżewski “Kazek, kpt. pil. Kazimierz Sporny, as polskiego lotnictwa (1916 – 1949)” z serii „Zapomniani Bohaterowie” wydawnictwa Gretza]

Po wybuchu wojny Sporny został powołany do służby w 131 eskadrze myśliwskiej stacjonującej na polowym lotnisku w Dzierżnicy, 30 kilometrów na wschód od Poznania. 1 września Sporny zameldował się w bazie Ławica, ale szybko okazało się, że 131 eskadra miała już pełny skład pilotów i jemu pozostał tylko przydział do eskadry treningowej w Ławicy. Najprawdopodobniej 3 września 1939 Sporny został ewakuowany w okolice Lublina z innymi rezerwistami 3 Pułku Lotniczego. Po sowieckim ataku 17 września, tak jak większość innych polskich lotników, przekroczył granicę z Rumunią. Po dotarciu do Bukaresztu dostał paszport na swoje, a nie jakieś przybrane nazwisko i miał dostać się do Francji drogą morską przez Liban albo Syrię. Jednak ostatecznie skierowano go do Francji przez Jugosławię i Włochy.

11 października 1939 zameldował się w polskim konsulacie w Paryżu, a 2 marca 1940 trafił do sformowanej jeszcze przed Wielką Wojną szkoły lotniczej w Pau razem z całą grupą polskich lotników pod komendą kpt. Józefa Ostrowskiego. Tam szkolono głównie strzelców pokładowych, ale jako pozorowane cele używano tam starych myśliwców Dewoitine D.500. Pau znajdowało się u podnóży Pirenejów nieopodal granicy z Hiszpanią, więc atak Niemiec na kraje Beneluxu i na Francję jej początkowo nie zagrażał. Jednak pogarszająca się szybko sytuacja na froncie spowodowała, że szkoła została ewakuowana, ale Polacy zostali pozostawieni w bazie. W takiej sytuacji 25 maja 1940 roku kpt. Ostrowski zorganizował nieformalny klucz obrony Pau, wykorzystując do tego wysłużone Dewoitiny. 1 czerwca 1940 Sporny wykonał jeden jedyny lot bojowy w kampanii francuskiej, patrolując nad okolicą. 22 czerwca grupa polskich lotników została ewakuowana ze szkoły w Pau, opuściła Francję i przez Afrykę, Gibraltar dotarła 12 lipca 1940 roku do Wielkiej Brytanii.

Polscy piloci z grupy kpt. Józefa Ostrowskiego w szkole lotniczej w Pau. Kazka Spornego nie ma na tym zdjęciu.
[Źródło: Grzegorz Sojda i Grzegorz Śliżewski “Kazek, kpt. pil. Kazimierz Sporny, as polskiego lotnictwa (1916 – 1949)” z serii „Zapomniani Bohaterowie” wydawnictwa Gretza]
Udostępnij: